به گزارش روابط عمومی مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، دکتر سید مالک حسینی در نشست «مسائل سالمندی امروز؛ آینده سالمندی و چالشها» با اشاره به آثار تحولات جمعیتی بر اشتغال اظهار کرد: مسئله سالمندی صرفاً موضوعی رفاهی یا جمعیتی نیست و پیامدهای آن مستقیماً بازار کار، ساختار اشتغال و تأمین نیروی انسانی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی با بیان اینکه در برخی رشتهها و فعالیتهای اقتصادی، نشانههای کمبود نیروی جایگزین از هماکنون مشاهده میشود، افزود: یکی از چالشهای جدی پیشرو، عدم جایگزینی مناسب نیروی انسانی است و اگر این روند بهموقع مدیریت نشود، تأمین نیروی مورد نیاز در برخی حوزهها به مسئلهای جدی تبدیل خواهد شد.
حسینی با اشاره به پیامدهای بلندمدت این روند خاطرنشان کرد: موضوع نیروی کار در آینده فقط یک مسئله اقتصادی نخواهد بود و میتواند ابعاد گستردهتری پیدا کند؛ چراکه تأمین نیروی انسانی مورد نیاز برای فعالیتهای مختلف، بخشی از پایداری اقتصادی و اجتماعی کشور است.
وی در ادامه «اقتصاد نقرهای» را یکی از ظرفیتهای مهم در مواجهه با سالمندی دانست و گفت: حوزه سالمندی میتواند در بخشهایی همچون سلامت، تغذیه، سرگرمی، مراقبت و خدمات تخصصی، بازار بزرگی ایجاد کند و لازم است این ظرفیت از منظر اشتغال و کارآفرینی نیز مورد توجه قرار گیرد.
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به کاهش نسبت جمعیت فعال به سالمندان اظهار کرد: هرچه نسبت افراد در سن کار به جمعیت سالمند کاهش پیدا کند، فشار بیشتری بر گروههای فعال جامعه برای حمایت از سالمندان وارد میشود و این روند باید بهعنوان یکی از زنگهای خطر مهم در سیاستگذاری اشتغال و رفاه مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاستهای اشتغال سالمندان افزود: یکی از تجربههای قابل توجه در کشورهای دیگر، فراهمکردن امکان تداوم فعالیت شغلی برای سالمندان، ایجاد مراکز تخصصی انتقال به شغل و توسعه قابلیت اشتغال در سنین بالاتر است.
حسینی خاطرنشان کرد: نیروی انسانی در طول سالهای فعالیت خود مهارتهای ارزشمندی کسب میکند، اما در بسیاری از موارد پس از بازنشستگی این دانش و تجربه عملاً از چرخه اقتصادی خارج میشود. این در حالی است که میتوان با سازوکارهای مناسب، از تجربه بازنشستگان در مشاغل مشاورهای، آموزشی و انتقال دانش استفاده کرد.
وی با اشاره به تجربه «Senior Expert Service» در آلمان گفت: ایجاد شبکهای از کارشناسان و متخصصان بازنشسته و فراهمکردن دسترسی بنگاههای کوچک و متوسط به این شبکه میتواند الگویی برای استفاده از سرمایه دانشی بازنشستگان و انتقال تجربه میان نسلها باشد.
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار، گذار تدریجی از اشتغال به بازنشستگی را یکی دیگر از راهکارهای قابل بررسی دانست و افزود: بازنشستگی نباید الزاماً به معنای قطع ناگهانی ارتباط فرد با بازار کار باشد و میتوان مدلهایی منعطفتر برای کاهش تدریجی ساعات کار، مشاغل پارهوقت و استفاده از تجربه افراد در دوره پس از بازنشستگی طراحی کرد.
وی با تأکید بر اهمیت انتقال تجربه بیننسلی خاطرنشان کرد: کشور با نسلی از کارشناسان و مدیران باتجربه روبهرو است که خروج کامل آنان از بازار کار میتواند بخشی از سرمایه دانشی سازمانها را از بین ببرد؛ بنابراین لازم است سازوکاری برای انتقال تجربه، منتورینگ و استفاده از بازنشستگان در هدایت نیروهای جوان ایجاد شود.
حسینی همچنین با اشاره به ظرفیت سیاستهای حمایتی در توسعه اقتصاد سالمندی گفت: بخشی از منابع و تسهیلات اشتغال میتواند به کسبوکارهایی اختصاص یابد که در حوزه سالمندی، خدمات مراقبتی، سلامت، فناوری و سایر نیازهای این گروه فعالیت میکنند و از این طریق همزمان با پاسخ به نیازهای سالمندان، فرصتهای شغلی جدید نیز ایجاد شود.
وی در پایان تأکید کرد: مواجهه با سالمندی در حوزه بازار کار نیازمند مجموعهای از سیاستهای هماهنگ شامل توسعه مهارت، اصلاح مسیر بازنشستگی، حفظ سرمایه انسانی، انتقال تجربه بیننسلی، حمایت از اشتغال سالمندان و توسعه کسبوکارهای مرتبط با اقتصاد نقرهای است و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی آمادگی دارد در حوزههای اجرایی و سیاستگذاری این مسیر را دنبال کند.